لزوم بیمه محصولات و منازل روستایی

لزوم بیمه محصولات و منازل روستایی

لزوم اتخاذ سازوکار مناسب در خصوص کاهش اثرات بلایای طبیعی

گسترش خدمات بیمه ای از شاخص های توسعه یافتگیمی باشد به حمد الله در سالهای اخیر شاهد گسترش خدمات بیمه ای سلامت بوده ایم امادر خصوص بیمه حوادث اقدامی صورت نگرفته است و عمده فشار حوادث بر دوش خانواده هایمحروم و خسارت دیده می باشد که دولت نیز منابعی جهت جبران خسارت دیده ندارند و بامراجعه به ادارات با پاسخ سردی مواجه می شوند . حوادث و بلایای طبیعی خطرات بالقوهای هستند که همواره انسان و فعالیتهای او را از دورانهای اولیه تاکنون تهدید نمودهاست با این تفاوت که در این دوران ، بیش از پیش بر شدت و ویرانگریهای آن افزوده شدهاست. هرچه شهرها بزرگتر و گسترده تر و از تکنولوژی بیشتر بهره مند شده اند خطرات نیزبیشتر و صدمات ناشی از آن وسیع تر گشته است.در مراجعات روزانه مردم به دولت جهتدریافت خسارت ناشی از وقوع بلایای طبیعی و انسان ساخت از جمله سیل ، آتش سوزی وزلزله دولت همواره شرمنده مردم محروم بوده است . حال با اطلاع رسانی و فراهم نمودنتمهیداتی قسمتی از این این تکلیف از دوش دولت برداشته می شود . و با در دسترس قراردادن شرکت های بیمه برای روستائیان و شهروندان این فرهنگ گرایش عمومی نیز ایجادخواهد گردید .

در آغاز سده جدید میلادی دگرگونی و تنوع خطرات و عظمت مصایبوابسته به آنها چنان سنگین شده که کمک ها و مساعدتهای خیرخواهانه و بشر دوستانه ، گسستگیها ویرانگری های آنها را چاره نمی کند.

آیا می توان امید بست که پیشرفت و تکامل تکنیک ، گره گشا باشد؟ ظاهرا" پاسخ مثبت نمی توان داد زیرا گرچه تکامل و توسعه صنعت و خلق ابزار دقیقتا حدودی از وقوع حوادث پیشگیری می کند ، رشد صنعت و فنون مختلف با پرورش و گسترش خطردرهم آمیخته است و اولی موجد دومی است چراکه می بینیم با وجود مو شکافی های فنی و ریزهکاری های علمی چه وقایع هولناکی در صحنه گیتی رخ می نماید. اگر روزگاری بلایای طبیعیبا توجه به پراکندگی جمعیت خسارات محدودی به بار می آورد ، امروزه ، خاصه در شهرهاو روستاهای بزرگ خسارات جبران ناپذیری را به دنبال دارد .

طبق آمار موجود در سالهای اخیر خسارت حوادث فاجعه آمیز در ایرانبه صورت تصاعدی افزایش یافته و ضایعات جبران ناپذیری به اقتصاد ملی وارد آورده است.

علاوه بر آن ، صرف نظر از خسارات های جانی ، روانی و اجتماعی، خسارات مالی حوادث غیر مترقبه سالیانه بالغ بر میلیاردها ریال بوده که با توجه بهپیشرفت تکنولوژی در کشور مانند مکانیزاسیون کشاورزی ، توسعه و تامین برق روستاهای کشور، لوله کشی گاز در شهرها و مراکز صنعتی ، ایجاد واحدهای تولیدی و صنعتی و احداث بلوکهاو آپارتمانهای چندین طبقه گسترش حیطه وقوع خسارات ناشی از بلایای طبیعی را گوشزد نمودهو لزوم ایجاد سازوکار مناسب و جامع جهت کاهش اثرات بلایای طبیعی را نمایان خواهد نمود.

ماهیت خطرات و حوادث فاجعه آمیز ناشی از بلایای طبیعی

خطر وقوع زلزله و رانش زمین :

با عنایت به وجود و عبور گسل های متعدد در استان خسارات ناشیاز زمین لرزه که جزء خطرات طبیعی و فاجعه آمیز محسوب می شود ممکن است بصورت مستقیمو یا غیر مستقیم نمود پیدا کند خسارات وارده به اماکن عمومی و خصوصی و تاسیسات شهریو روستایی که به دلیل ریزش آوار و تخریب ساختمانها و رانش زمین حادث می شود جزء خساراتمستقیم و خسارات غیر مستقیمی که به تبع وقوع زمین لرزه ایجاد می شود و شامل مشکلاتروانی اسیب دیدگان و از دست دادان اعضا خانواده و هزینه تخلیه ضایعات ، هزینه ترمیممحلهای آسیب دیده و بازسازی آنها ، منابع مالی برای معالجه آسیب دیدگان و نیز راه اندازیو بازسازی و تاسیسات و کارخانجات و افزون بر اینها آثار اجتماعی آن شامل بیکاری ، قطعدرآمد خانوار و از دست دادن درآمد تجاری و صنعتی ، تغییر مسیر بودجه های عمرانی بهجای ایجاد طرحهای جدید به سمت و سوی جبران خسارتهای به وجود آمده ، افزایش مهاجرت ،افزایش حجم مالیات برای بازسازی ، ایجاد تغییر در قیمت زمین و نظایر اینها از آن جملهاند.

خطر آتش سوزی و انفجار :

از دیگر خطرات فاجعه آمیز خطر وقوع آتش سوزی و انفجار بوده کههمواره خسارات قابل توجهی به بارآورده است. وجود مزارع و خرمن های محصولات کشاورزیمستعد آتش سوزی ، سیم کشی های غیر استاندارد اغلب اماکن ، استفاده از سیستم های حرارتینامناسب و سنتی ، و عدم وجود سیستم های اعلام حریق در اکثر اماکن عمومی و خصوصی ، وقوعسانحه آتش سوزی را بیش از پیش تقویت می نماید . آمار و اطلاعات اخذ شده از رشد قابلملاحظه وقوع آتش سوزی در کشور حکایت دارد و ما را در جهت اخذ تدابیر مناسب به منظورجلوگیری و جبران خسارتهای ناشی از آن رهنمون می سازد .

خطر وقوع سیل و صاعقه :

سیل و صاعقه نیز در مناطق سیل خیز و روستایی کم و بیش ایجادحادثه و خسارت می نماید و لزوم اخذ تدابیر پیشگیری کننده و جبران کننده خسارت روشنمی باشد .

راههای مقابله و پیشگیری از ایجاد و توسعه خسارت

با توجه به ماهیت متفاوت خطرات و بلایای طبیعی می بایست از روشهایمتفاوتی جهت پیشگیری از ایجاد خسارت و توسعه آن استفاده نمود.

ایجاد بناهای مقاوم در برابر زلزله مسئولیت شهرداری و بنیاد مسکن را بیش از پیشنمایان می سازد ، دادن آموزشهای لازم در زمان وقوع زلزله و تقویت بخشهای امدادی ازجمله این موارد هستند. آموزش شهروندان از مهمترین امور کاهش و جلوگیری از خسارت وفاجعه می باشد از جمله روشهای اطفاء حریق ، نصب ادوات و تجهیزات اعلام حریق ، استفادهاز وسایل اطفای حریق در اماکن عمومی ، استفاده از سیم کشی های استاندارد و نیز آموزشهایلازم در استفاد ه از تاسیسات جدید و نحوه استفاده از سیستم های حرارتی با توجه به وجودگاز شهری در اکثر مناطق ، قطعا" به حداقل رساندن خسارات وارد شده را در پی خواهدداشت.

راههای جبران خسارتهای واقع شده

علیرغم اتخاذ تدابیر پیشگیری کننده خطرات و بلایای طبیعی اغلبخسارتهای جبران ناپذیری ایجاد می نماید که بازسازی خسارتهای واقع شده با صرف هزینههایی بسیار سنگین مواجه خواهد بود. از جمله روشهای جبران خسارات بلایای طبیعی ، کمکدولت به بازسازی مناطق و اخذ کمک های مردمی و نیز استفاده از سازوکار بیمه می باشد.با توجه به محدودیت منابع دولتی و حجم بسیار بالای هزینه ها و خسارات ایجاد شده درحوادث غیر مترقبه لزوم استفاده از راه کار مناسب جهت جبران خسارت بیش از پیش هویدامی شود .

همکاری دولت برای بیمه کردن منازل به و یژه در روستا ها کهدولت می تواند با همراهی خود مردم سهمی از هزینه بیمه منازل روستایی را تقبل کند وبیمه ها نیز در هنگام بروز حوادث عملکرد و همکاری مطلوب تری داشته باشند.

در جهت رسیدن به اینمهم طرح بسیج همگانی بیمه منازل مسکونی در دستور کار شورای هماهنگی مدیریت بحران استانها بایستی قرار تا در صورت وقوع حادثه با توجه به گستردگی خسارات ایجاد شدهکه بعضا" جبران آنها نیز از حیطه توان بودجه شورای هماهنگی مدیریت بحران استاننیز خارج می باشد ، مشمولین طرح فوق به راحتی با مراجعه به شرکت بیمه گر توانایی اخذخسارات را داشته و امکان بازسازی آسیب ها موجود میباشد . با توجه به موارد مطروحه توسطشرکت بیمه گر که اقداماتی را جهت انتقال ریسک به بیمه گران اتکایی خارجی انجام دادهاست به نظر می رسد که در صورت وقوع بلایای وسیع از جمله فاجعه خونبار بم و زرند نهتنها دولت از نظر مالی دچار آسیب جدی نخواهد گردید که حمایت بیمه اتکایی موجب ورودارز به کشور و تضمین قدرت پرداخت خسارت شرکت بیمه گر خواهد شد.

طرح بسیج همگانی بیمه منازل مسکونی استان زنجان

بر اساس این طرح منازل مسکونی شهروندان و روستائیان استان زنجاندر مقابل بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقبه اعم از : زلزله ، آتش سوزی ، انفجار ، صاعقهو سیل تحت پوشش قرار می گیرند .

اقدامات انجام شده

با توجه به تعدد شرکتهای بیمه گر در سالهای اخیر به خصوص فعالیتشرکتهای بیمه خصوصی و لزوم وقوف به اطلاعات و نحوه ارائه خدمات بیمه ای آنها ، جهتاخذ مناسب ترین پوشش ، مصوب گردید با عنایت به ماهیت امر ، ضمن دعوت از مدیران و روسایکلیه شرکتهای بیمه گر هدفهای مورد نظر و درخواستهای شورای هماهنگی مدیریت بحران استانو با توجه به رقابتی بودن بازار بیمه ، درخواست شد تا شرکتهای بیمه گر حداقل حق بیمهرا با بهترین مزایا و تعهدات بیمه ای ، بصورت مناقصه ارائه نمایند .

پس از اخذ نظر و قیمت شرکتهای بیمه گر و بازگشائی همزمان جوابهایارسالی پس از تبادل نظر و باتوجه به توانایی های بالقوه شرکت سهامی بیمه ایران بعنوانمجری طرح انتخاب گردید .

مراحل و روند اجرای طرح

تهیه و امضاء تفاهم نامه بین شرکت بیمه ایران و شورای هماهنگیمدیریت بحران استان و نحوه ارائه تسهیلات توسط شرکت بیمه گر به بیمه گذاران در صدوربیمه نامه و دریافت خسارت .

اخذ تصمیم جهت تعریف مبلغ سرمایه پایه که به انتخاب بیمه گذارقابل تغییر می باشد.

هماهنگی با ارگانهای ذیربط جهت اطلاع رسانی اعم از سمعی و بصریو درج در جراید و اعلام آغاز طرح به عموم مردم.

تهیه قبوض مناسب ، نرم افزارها و سخت افزارهای مورد نیاز جهتحفظ بانک اطلاعاتی مربوطه .

تشکیل جلسه با حضور شرکت بیمه گر ، نهاد اجرایی مجری طرح و حداقلمدیران شش بانک کثیرالشعب جهت هماهنگی در دریافت حق بیمه.

افتتاح طرح بدست مسئولین عالی رتبه استان و آغاز توزیع قبوضدریافت حق بیمه .

جمع آوری قبوض پرداختی از شعب بانکها و ارسال بیمه نامه هایمربوطه به شهروندان تحت پوشش طرح .

مدت بیمه نامه در این طرح 5 ساله پیش بینی گردیده است که درسالهای آتی در صورت پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذاران محترم تمدید می گردد .

با اجرای این طرح هر شهروند با پرداخت اولین قبض حق بیمه تحتپوشش بیمه قرار گرفته و با عنایت به سازو کارهای اتخاذ شده نقل مکان و جابجایی او تاثیریدر بهره مندی از مزایای بیمه نامه نخواهد داشت .

در این طرح به شهروندان اجازه داده می شود بدون در نظر گرفتننوع سازه منزل مسکونی و بدون نیاز به حضور در شرکت بیمه و در کوتاه ترین زمان و سریعترین شیوه ممکن با حداقل ترین حق بیمه منزل خود را بیمه نماید .

در ضمن اینکه قادر خواهد بود مبلغ مورد بیمه را به انتخاب خودو با توجه به ارزش اثاثیه و زیر بنای منزل راسا" انتخاب نماید .

آسیبهای وارده به زیر بنا و اثاثیه در این طرح قابل جبران میباشد .

در مجموع با توجه به دریافت خسارت از محل بیمه نامه تسکینی برمصائب زیان دیدگان بوده ، علاوه براینکه زیان دیده مبلغ خسارت را نه از جهت دستگیریو حمایت دولت که از باب حق مسلّم خویش مطالبه خواهد نمود ، موجب پاسداشت عزت نفس شهروندانخواهد بود .

اقدامات و گامهای بعدی

این طرح در مرحله اول در سطح منازل مسکونی شهر و روستائی قابلاجرا بوده و در صورت اتخاذ ساز و کار مناسب قابل تسری به بخشهای دیگر جامعه از جملهواحد های تجاری و صنعتی می باشد .

نتیجه گیری و پیامدهای اجرای طرح

با توجه به لزوم گسترش فرهنگ بیمه در جامعه و با توجه به اینکهیکی از شاخصه های جوامع توسعه یافته ضریب نفوذ بیمه می باشد به نظر می رسد فراگیر نمودنفرهنگ بیمه و بالا بردن ضریب نفوذ بیمه در جامعه مهمترین دستاورد طرح بوده و با ملموسنمودن پیامدهای دریافت خسارت جهت حادثه دیدگان احتمالی جامعه گام مهمی در راستای گذراز توسعه نیافتگی بر خواهد داشت .

حذف قسمت اعظم بار مالی دولت در جبران خسارتهای احتمالی دیگرپیامد طرح می باشد .

ایجاد آرامش روانی و پشتوانه مناسب جهت شهروندان علاوه بر کاهشدغدغه های شهروندان موجب اعتماد متقابل بین شهروندان و دولت خواهد بود

منبع : طرح بسیج همگانی بیمه منازل مسکونی استان زنجان - تهیه کننده طرح: مهندس توحید سلیمی - کارشناس مسئول اداره کل مدیریت بحران استان زنجان